بزرگترین رزمایش نظامی در قطب شمال، جدیدترین صحنه ماجراجویی آمریکا

به گزارش وبلاگ 2012، خبرنگاران، گروه بین الملل - مریم خرمائی: حدود 15 هزار نیروی نظامی، 240 فروند هواپیما و یک ناوگروه تهاجمی مجهز به تسلیحات هسته ای، همه در تدارک انجام بزرگترین رزمایشی هستند که ایالات متحده آمریکا قرار است در امسال میلادی (2021) و درست یک هفته دیگر (13 تا 24 اردیبهشت) انجام دهد.

بزرگترین رزمایش نظامی در قطب شمال، جدیدترین صحنه ماجراجویی آمریکا

انجام چنین رزمایش بزرگی با این تعداد نیروی انسانی و تجهیزات، آن هم در برهه زمانی که تهاجم نظامی در شکل کلاسیک آن (شامل اعزام نیروی زمینی) امری هزینه بر تلقی می گردد؛ به خودی خود عجیب است. اما بر شدت این تعجب زمانی افزوده می گردد که متوجه می شویم این تمرین جنگی قرار است در قطب شمال انجام گردد- سرزمینی پوشیده از یخ که عملاَ غیرقابل سکونت است!

موضوع زمانی جالب تر می گردد که بدانیم در 22 فوریه 2021 (چهار اسفند 99)، آمریکا چهار فروند بمب افکن هسته ای بی 1 در نروژ مستقر کرد.

پنج روز پیش از این تاریخ، آمریکا با دانمارک، فنلاند، نروژ و سوئد توافق کرد که رزمایش های هوایی مشترکی که هر دو سال تحت عنوان چالش آرکتیک برگزار می گردد را ادامه دهد.

این طور به نظر می آید که همزمان با سیاست چرخش به ایندوپاسیفیک که شامل انتقال نیرو و تجهیزات از غرب آسیا و تمرکز آنها در شرق قاره در راستای مهار چین است؛ آمریکا میخواهد منطقه آرکتیک (شمالگان / ناحیه پیرامون قطب شمال) را در آینده ای نه چندان دور به جدیدترین میدان نبرد خود تبدیل کند.

اقیانوس آرام در شمالی ترین بخش خود به دریای برینگ راه دارد که تنگه ای با همین نام را در خود جای داده است که آلاسکا (متعلق به آمریکا) را از منتهی علیه شرقی سیبری (متعلق به روسیه) جدا می نماید. دریای برینگ همچنین محل رویارویی اقیانوس آرام و اقیانوس شمالگان است.

رزمایش نظامی آمریکا هم که از تاریخ 13 اردیبهشت شروع می گردد؛ قرار است در آلاسکا برگزار گردد.

از طرفی، نروژ که آشیانه ای برای بمب افکن های هسته ای آمریکا شده، به وسیله یک گذرگاه قطبی، مرز کوچک زمینی با روسیه دارد حال آنکه آنها در حد فاصل دریای بارنتز و اقیانوس شمالگان نیز مرز آبی مشترکی دارند.

این در حالی است که در 28 فروردین، دولت اسلو از امضای توافقی با آمریکا اطلاع داد که اگر به تائید مجلس نروژ برسد؛ دولت واشنگتن اجازه خواهد داشت که در سه فرودگاه نظامی این کشور و یکی از پایگاه های دریایی آن، سازه هایی را بنا کند.

به نظر می رسد که از یک سو، آمریکا با استقرار بمب افکن در نروژ می خواهد توانایی استفاده از آنها را در شرایط سخت قطبی بیازماید و از سوی دیگر، همزمان با بالاگرفتن تنش میان اوکراین و روسیه، میخواهد با برگزاری رزمایش در آلاسکا، این پیغام را به دولت مسکو ارسال کند که برای تقابل با روسیه نیازی به عبور از اروپا ندارد.

این در حالی است که در مقایسه با سال گذشته، حضور زیردریایی های هسته ای آمریکا در نروژ، دو برابر شده است- سیگنال دیگری مبنی بر تقابل جویی با روسیه.

فراموش نکنیم که سورومورسک (Severomorsk) پایگاه اصلی ناوگان شمالگان روسیه که در شمال غرب این کشور واقع شده فاصله کمی با سواحل شمالی نروژ دارد و در 10 فروردین، سه زیردریایی روسیه با توان حمل 200 سلاح هسته ای، در اقیانوس شمالگان مانور دادند تا توانایی عملیاتی خود را در مواقع اضطرار به رخ بکشند.

شمالگان / جاذبه های مالی، میانبری به جهان مدرن

اما در کنار ویژگی های جغرافیایی که آرکتیک را برای تقابل جویی میان قدرت های جهانی به ویژه آمریکا و روسیه جالب می نماید؛ این منطقه پوشیده از یخ و برف جذابیت های دیگری نیز دارد.

برای دهها سال، آرکتیک منجمد در صفحه رقابت مالی جهان، چیزی بیش از یک یادداشت پاورقی نبود. اما همزمان با گرمایش زمین و ذوب شدن توده های یخ، اهمیت مالی این ناحیه نیز دستخوش تغییری بزرگ شد.

سرعت گرم شدن منطقه آرکتیک در مقایسه با کل سیاره زمین، دو برابر است. اگرچه از منظر تغییرات اقلیمی، این خبر بدی است؛ اما برای آنها که در کار تجارت هستند، ذوب شدن توده های بزرگ یخی به منزله گگردده شدن راه های ترانزیتی جدید است حال آنکه دسترسی به ذخایر طبیعی که در بستر دریا آرمیده، کشورهای همجوار آرکتیک را بیش از پیش برای سهم خواهی از این قلمرو بکر، حریص می نماید.

همین فوریه گذشته بود که روسیه با یاری شناور یخ شکن یک محموله گاز طبیعی مایع را از شمال این کشور و به وسیله راه میانبری که به گذرگاه دریایی شمال یا NSR معروف است به چین انتقال داد. این گذرگاه آبی از ساحل قطبی روسیه در دریای کارا و در امتداد سیبری شروع می گردد و پس از عبور از تنگه برینگ به اقیانوس آرام می رسد (خط مقطع در تصویر).

این در حالی است که اقیانوس شمالگان در حوالی گرینلند و ایسلند به اقیانوس اطلس می پیوندد و از این طریق، شرق آسیا را به اروپا پیوند می دهد.

خنده دار به نظر می رسد اما قطعاً هرگز به ذهن گالیله خطور نمی کرد که گرد بودن کره زمین به مجالی برای رقابت مالی-ژئوپلیتیکی آمریکا، روسیه و چین در قرن 21 تبدیل گردد.

اگرچه آرکتیک کوچک ترین اقیانوس جهان است اما این ظرفیت را دارد که همزمان با ذوب شدن یخ های قطبی، به عنوان یک جهت میانبر، 75 درصد از کل جمعیت جهان را به یکدیگر متصل کند.

در حال حاضر، 90 درصد از تجارت در پهنه اقیانوس ها انجام می گردد حال آنکه انتظار می رود در 15 سال آینده، تجارت دریایی دو برابر گردد.

از سوی دیگر، طبق برآورد مرکز تحقیقات زمین شناسی آمریکا، 30 درصد از ذخایر گاز طبیعی کشف نشده جهان و 13 درصد از ذخایر نفتی کشف نشده، احتمالاً در قطب شمال قرار دارند.

فقط کشورهایی می توانند ادعای مالکیت بر قطب شمال را داشته باشند که پیروز شوند ثابت نمایند ادامه رشته کوهی که در کشور آن ها وجود دارد، تا اعماق آب های اقیانوس منجمد شمالی کشیده شده است. با توجه به این قاعده، پنج کشور (روسیه، نروژ، کانادا، دانمارک و آمریکا) می توانند ادعای خود را مطرح نمایند. بر اساس کنوانسیون حقوق دریاها، هر کشور تا 200 مایلی سواحل خود مالک بستر دریایی آن است. بنابراین، در قطب شمال بیش از یک میلیون کیلومتر مربع بدون مالک می ماند و اختلاف نیز بر سر مالکیت همین بخش است.

در نهایت، فقط سازمان ملل متحد باید بر اساس شواهد علمی که هر یک از این کشورها ارائه می نمایند، تصمیم بگیرد که سرزمین مورد اختلاف به کدام کشور داده خواهد شد.

همزمان، چین نیز خود را کشور نزدیک آرکتیک (near arctic) نامیده و در سال 2018، از راهبرد خود درباره این منطقه رونمایی کرد.

رقابت ها، سهم خواهی ها، امتیازها و کاستی ها در اثبات ادعای مالکیت، فزونی های نظامی-ژئوپلیتیکی و همچنین قابلیت ائتلاف در آوردگاه قطب شمال هم به نوبه خود بحثی مفصل را می طلبد که در مجالی دیگر به آن خواهیم پرداخت.

نکته پایانی آنکه بعد از گذرگاه آبی دریای چین جنوبی که در مرکز مناقشات ایندوپاسیفیک قرار گرفته است، قطعاً منطقه شمالگان در آینده ای نه چندان دور یکی از اصلی ترین صحنه های ماجراجویی قدرت های جهانی خواهد بود.

منبع: خبرگزاری مهر

به "بزرگترین رزمایش نظامی در قطب شمال، جدیدترین صحنه ماجراجویی آمریکا" امتیاز دهید

امتیاز دهید:

دیدگاه های مرتبط با "بزرگترین رزمایش نظامی در قطب شمال، جدیدترین صحنه ماجراجویی آمریکا"

* نظرتان را در مورد این مقاله با ما درمیان بگذارید